wizualizacja w squashu Zapraszamy do lektury artykułu Marcina Kwiatkowskiego o istotności wizualizacji w procesie przygotowania mentalnego do gry.

 



Na początek dwa krótkie testy. Przyjrzyj się dokładnie cytrynom na obrazku. Zobacz jakie są soczyste i dojrzałe. Wyobraź sobie ich smak i zapach. Kwaśny.

wizualizacja Jeśli poczułeś przypływ śliny w ustach doświadczyłeś stanu, którego doświadcza większość z nas. Pomimo, że prawdziwej cytryny nie ma, dzięki naszym wyobrażeniom następuje reakcja fizjologiczna zgodna z realnym skosztowaniem owocu.

Do wykonania kolejnej próby potrzebna będzie pomoc drugiej osoby o porównywalnej sile fizycznej. Łączymy koniec prawego kciuka z końcem palca wskazującego tworząc koło. Prosimy teraz drugą osobę, by starała się przerwać to połączenie za pomocą palców wskazujących obu dłoni. Osoba ta, nawet gdy jest słabsza od nas, bez trudu wykona zadanie. Połączmy teraz ponownie kciuk z palcem wskazującym, wyobrażając sobie, że tworzą stalowy pierścień. Wyobrażenie to powinno być maksymalnie wyraziste. Prosimy ponownie o próbę rozłączenia palców. Tym razem nawet osoba silniejsza od nas nie będzie w stanie rozerwać ogniwa.

Stosowanie kontrolowanych wyobrażeń znalazło zastosowanie w sporcie w formie treningu wyobrażeniowego, nazywanego również wizualizacją lub treningiem ideomotorycznym. Naukowcy wykazali, że podczas wyobrażania sobie ruchów pojawiają się impulsy w nerwach tych mięśni, które uczestniczą w wykonaniu danego ruchu. O mentalnym wyobrażeniu danej techniki można w przenośni powiedzieć, że jest kserokopią idealnego ruchu, która pomaga skutecznie go wykonywać, nawet w sytuacjach trudnych. A. C. Puni wyróżnił trzy funkcje wyobrażeń: programującą, trenującą i reagującą.

Funkcja programująca zostaje spełniona wtedy, gdy ćwiczący wyobraża sobie sposób realizacji podjętego działania i próbuje zastosować je w praktyce. Przykładowo, osoba ucząca się bekhendu w squashu, na podstawie wysłuchanego opisu ćwiczenia, sposobu jego wykonania oraz obejrzanego pokazu, próbuje wyobrazić sobie przebieg ruchu.
squash sklep pion

Funkcja trenująca zapewnia szybsze opanowanie ruchów i sprzyja ich optymalizacji. Trenowany efekt wyobrażeń ruchowych powstaje na skutek utrwalania określonych związków poprzez wielokrotne „myślowe" wykonywanie konkretnych działań ruchowych i praktyczne ich powtarzanie.

Funkcja reagująca wyraża się w systemie kontroli i korygowania działań w trakcie ich wykonywania. Przykładowo - gracz squasha posiadający dokładne wyobrażenie czynności ruchowej forhendu w trakcie jego wykonywania sprawdza, w jakim stopniu jego ruchy są zgodne z wyobrażeniem. Trening wzbogacony o wizualizację przynosi lepsze efekty, niż sam trening zasadniczy. Zastosowanie techniki wizualizacji we wspomaganiu wyniku sportowego może być bardzo szerokie. Perry i Morris wskazują na takie elementy, jak:
nabywanie nowych umiejętności (trenując nowe uderzenie możemy dodatkowo przyspieszyć jego opanowanie poprzez codzienne 10-minutowe wizualizacje), podtrzymywanie i wzmacnia¬nie umiejętności (np. w przypadku kontuzji, gdy trening jest niemożliwy bądź ograniczony), uczenie się strategii gry (możemy wizualizować nie tylko określone uderzenia, ale przebieg całych akcji), rozgrzewka psychiczna (możemy wyobrażać sobie ostatni udany mecz i pozytywne uczucia jakie mu towarzyszyły), rozwiązywanie problemów (nie mogąc opanować określonego rodzaju uderzenia i popełniając ten sam błąd, wyobrażenie tego uderzenia może nam pomóc w zidentyfikowaniu przyczyn i spojrzeniu na problem z zewnątrz), kierowanie stresem (przed ważną grą zawodnik może wizualizować scenę przyjemną i relaksującą), budowanie pewności siebie (wizualizacja udanych i skutecznych zagrań), odnowa po kontuzjach i ciężkich treningach (udowodniono, że wyobrażenie sobie napływu większej ilości krwi do kontuzjowanego miejsca i pojawienia się ciepła prowadzi do mierzalnych zmian w tym zakresie, co w przypadku określonych urazów może przyspieszyć regenerację).

W przypadku uczenia się nowych elementów technicznych squasha lub wprowadzania zmiany utrwalonego ruchu, należy wizualizację poprzedzić następującymi etapami:

• pokaz idealnego wykonania danego ruchu w celu stworzenia ogólnego obrazu techniki. Pokaz ten może być przeprowadzony przez trenera, innego gracza wykonującego prawidłowo daną technikę lub poprzez materiał wizualny. Jest to bardzo istotny etap, gdyż niepoprawny wzór może prowadzić do utrwalenia nieprawidłowej techniki, a nie jej poprawy;

• szczegółowa analiza zadaniowa - technika powinna być prze¬analizowana w najdrobniejszych szczegółach, a poszczególne elementy zapisane, aby zawodnik mógł precyzyjnie wytworzyć obraz jej idealnego wykonania;

• słowne i ruchowe odtworzenie techniki - zawodnik uczy się na pamięć opisu z poprzedniego etapu, a następnie wykonuje poszczególne elementy ruchu, omawiając jednocześnie sposób ich wykonania w celu utrwalenia.

Po wstępnym etapie możemy przystąpić do ćwiczeń wizualizacji zgodnie z poniższymi zasadami, których przestrzeganie zwiększy ich efektywność:

W trakcie ćwiczenia (np. wyobrażania sobie uderzenia wolejem) oczy powinny być zamknięte. Zmniejszamy dzięki temu wpływ czynników zakłócających oraz umożliwiamy wystąpienie fal mózgowych alfa (korzystnych dla efektów wizualizacji).
Należy ćwiczyć w pozycji siedzącej, a nawet stojącej, gdyż wymagają one większej czujności, niż pozycja leżąca.
Twórzmy w wyobraźni warunki i zdarzenia najbardziej zbliżone do sytuacji na korcie.
Należy zaczynać trening od zmysłu, w którym skupienie przychodzi najłatwiej. Dla wielu osób jest nim wzrok.

Wyobrażenie powinno mieć charakter wielozmysłowy. Początkowo możemy korzystać tylko z wrażeń wzrokowych, ale po wstępnym etapie warto włączyć inne - słuch (np. dźwięk piłki), zapach (np. zapach kortu), zmysł kinestetyczny (związany ze świadomością ruchów własnego ciała w trakcie uderzeń i poruszania się po korcie).

Należy ustalić preferowaną perspektywę, z jakiej zawodnik dokonuje wizualizacji: wizualizacja wewnętrzna (zawodnik w czasie treningu wyobrażeniowego postrzega obraz "swoimi oczyma" - tak jakby realnie występował w sytuacji, którą sobie wyobraża), wizualizacja zewnętrzna (zawodnik występuje w roli obserwatora z zewnątrz. Widzi siebie tak, jak na nagraniu wideo). Ważne jest, aby tworzyć programy wizualizacyjne odwołujące się do obu perspektyw. Przez to, że wykorzystujemy obie, zawodnik ma bogatszy obraz tego, jak wykonanie powinno wyglądać.

Tempo i dynamika ruchu powinny być początkowo spokojne, pozwalając na dokładniejsze zakodowanie ruchu w układzie nerwowym. Następnie wykonanie powinno przebiegać zgodnie z tempem i dynamiką rzeczywistego ruchu.
Ćwiczenia powinny być prowadzone regularnie.
Stosowanie treningów wizualizacyjnych daje wymierne korzyści zarówno w zakresie techniki, jak i taktyki gry. Może być doskonałym elementem rozgrzewki i redukować stres związany ze startem w zawodach. Wizualizacyjne próby umożliwiają mentalne badanie nieograniczonej liczby scenariuszy. Jest to trening, z którego możemy skorzystać w dowolnym czasie i miejscu. Nie zastąpi on oczywiście treningu podstawowego, ale może się stać jego cennym uzupełnieniem.

Marcin Kwiatkowski
Psycholog sportu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Sportowej w Lublinie

Share

 

Ostatnie komentarze

  • Bielsko-Biała: RELAKS Plus Fitness Club

    Zljhmviect 16.05.2018 08:01
    viagra coupon viagra generic availability female viagra | https://viagrabestbuy24.com/# - cheap ...

    Czytaj więcej...

     
  • Squash damskim okiem...

    generic for cialis 16.05.2018 07:43
    il cialis quanto costa canadian cialis cialis sale online tadalafil 20mg buy viagra with paypal ...

    Czytaj więcej...

     
  • Małe co nieco o organizacji turnieju.

    generic for cialis 16.05.2018 07:37
    dose size of cialis cialis generique cialis generico postepay sialis buy viagra at Buy viagra viagra ...

    Czytaj więcej...